Cái bẫy “hậu sự thật”

by finandlife09/09/2018 18:51

Nguyễn Vạn Phú

Giả sử bạn vướng vào một cuộc tranh luận trên mạng giữa một bên nói chương trình đào tạo thạc sĩ chống tham nhũng là chuyện tào lao, không cần thiết, chỉ mang tính phô trương và bên kia cho rằng một chương trình như thế là không thể thiếu vì sẽ trang bị kiến thức được hệ thống hóa về tham nhũng, các biểu hiện, các giải pháp mà quản trị nhà nước cần nắm.

Bạn bỏ công tìm tòi và đóng góp một bài dài vào cuộc tranh luận về các chương trình tương tự mà các nước khác đã tổ chức, kể cả mục đích của việc đào tạo, việc làm kỳ vọng sau tốt nghiệp... Ý kiến của bạn rơi vào khoảng không; hai bên tiếp tục tranh cãi, không thèm đếm xỉa đến những số liệu công phu bạn đưa ra.

Đó là một tình huống có thể dùng để minh họa cho một khái niệm mới: hậu sự thật, hậu chân lý (post-truth) mà thế giới đang bàn tán nhất là sau khi tin giả xuất hiện khắp nơi. Chữ “hậu” ở đây mang nghĩa vượt lên trên, vượt qua, bỏ lại đằng sau… ý nói sự thật là không quan trọng bằng cái đằng sau sự thật.

Hậu sự thật là một tình huống khi người ta không còn dựa vào dữ kiện khách quan để minh định đúng sai mà mọi tranh luận đều dựa vào cảm tính, vào xúc cảm nảy sinh và dẫn dắt luồng suy nghĩ. Một khi dư luận hình thành do các hô hào đánh vào lòng yêu ghét, giận dữ, thương cảm chứ không phải từ sự thật, đó là một xã hội hậu chân lý!

Nhân vật được nhắc đến nhiều nhất mỗi khi bàn đến “post-truth” là Tổng thống Mỹ Donald Trump. Với ông Trump, hậu sự thật đến từ cả hai phía. Một bên thì báo chí Mỹ săm soi vào tất cả các phát biểu của ông, đếm ra bao nhiều lời nói sai sự thật hay gây nhiễu thông tin (Washington Post đếm trong 466 ngày nhậm chức, ông Trump có 3.001 tuyên bố kiểu như thế, trung bình 6,5 phát biểu mỗi ngày!).

Bên kia ông Trump liên tục viết các câu chê bai báo chí là “fake news” (tin giả); ví dụ sau khi đưa ra những con số chứng tỏ tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ đang xuống mức thấp kỷ lục, GDP đăng tăng cao nhất… Trump dè bỉu báo chí cứ chăm chăm vào tin xấu mà không chịu thừa nhận thực tế khách quan này. Nhìn vào không gian chính trị Mỹ theo cách đó dường như sẽ thấy hai tháp ngà bọc bởi những bong bóng khổng lồ, bên trong ồn ào tiếng cãi vã nhưng không lọt nổi ra ngoài chứ chưa nói đến thấm vào tháp ngà bên kia. Đó là những quả bóng “post-truth”.

Mạng xã hội là nơi hậu sự thật thắng thế, lan tràn. Trong khi báo chí còn phải qua nhiều tầng nấc kiểm chứng, xác minh thông tin trước khi đăng, bất kỳ ai cũng có thể dùng mạng xã hội để lôi kéo người khác tin theo câu chuyện của mình, bất kể sự thật.

Ai trong chúng ta từng dùng mạng xã hội đều đã có lần phẫn nộ, thương cảm, giận dữ, vò đầu bứt tai vì bức xúc trước một câu chuyện nào đó mà sau này bị phát hiện là không chính xác. Cũng may là với đa số người dùng, sự thật vẫn còn khả năng vượt thắng; cảm xúc sẽ bị chế ngự khi biết sự thật. Nhưng xu hướng bất chấp sự thật để tiếp tục giận dữ, bức bối một cách cảm tính trong một tình huống hậu sự thật là có thật và ngày càng lan rộng.

Tuy nhiên, hậu sự thật là một khái niệm buông xuôi, phó mặc cho xúc cảm chi phối đến nhận thức trong khi thực tế vẫn cần các bên thừa nhận nhiều chân lý làm nền tảng, bộ khung và chất kết dính cho xã hội hiện đại. Hậu sự thật chỉ có thể xuất hiện trong một số tình huống và để khỏi rơi vào cái bẫy hậu sự thật, phải làm cho các tình huống này ngày càng hẹp lại. Trong quá trình này kỹ năng kiểm chứng thông tin để củng cố sự thật, bác bỏ thông tin cố ý làm cho sai lệch là kỹ năng mới, rất cần thiết. Và quan trọng nhất là đừng xem hậu sự thật như một điều hấp dẫn, lôi cuốn đầy ma mị - buông sự thật để cùng tác động vào tình cảm như đối thủ tranh luận là một chọn lựa dễ theo nhưng sẽ không đi đến đâu vì tách rời chân lý.

Có thể trông chờ báo chí chính thống để ngăn đà tụt dài vào xã hội hậu sự thật được không? Đó là vai trò của báo chí từ xưa đến nay với điều kiện chúng ta đừng tạo bộ lọc để chọn nhận tin này và đóng cửa với tin kia. Con người có xu hướng thích đọc những gì họ muốn nghe và lướt qua hay ngó lơ những điều không muốn nghe. Ngày xưa thì khó hơn vì dù sao phải đọc cả tờ báo hay xem trọn chương trình thời sự. Nay thì dễ hơn nhiều khi có những nơi chọn tin giùm bạn như cái dòng cấp tin trên Facebook sẽ trao cho bạn tin bạn muốn đọc hay bạn bè bạn muốn chia sẻ.

Người muốn toàn tin xấu sẽ nhận toàn tin xấu; người trông chờ tin tốt sẽ tràn ngập tin tốt – khỏi cần băn khoăn. Mở rộng cõi lòng để đón nhận tất cả mới mong trụ lại ở thế giới này, không bị lôi xuống vòng xoáy của một thế giới hậu sự thật.

Tags:

StoriesofLife

KHÔNG BAO GIỜ LÀ QUÁ MUỐN ĐỂ BẮT ĐẦU

by finandlife09/09/2018 11:59

Tôi tên Deshun Wang, sinh ra và lớn lên ở Thẩm Dương, Trung Quốc

Nhiều người bắt đầu quan tâm đến tôi sau một màn trình diễn thời trang

Vài người gọi tôi là “Ông Già Nóng Bỏng Nhất”

Bạn biết không, để có ngày hôm nay, tôi đã chuẩn bị sẵn sàng trong 60 năm trời

Ở tuổi 24, tôi là một diễn viên tại nhà hát

Ở tuổi 44, tôi bắt đầu học Tiếng Anh

Ở tuổi 49, tôi tự tạo cho mình sự nghiệp kịch câm. Tôi đến Bắc Kinh, trở thành “kẻ lang thang Bắc Kinh”

Tôi chẳng có gì về danh tiếng, bắt đầu làm lại từ đầu

Ở tuổi 50, tôi bắt đầu tập thể hình, bắt đầu rèn luyện

Ở tuổi 57, tôi quay lại sân khấu và tạo ra kiệt tác nghệ thuật duy nhất trên thế giới, được gọi là “tượng sống”

Ở tuổi 70, tôi thực sự đã rèn luyện cơ thể rất chăm chỉ

Ở tuôi 79, tôi bắt đầu biểu diễn thời trang

Năm nay tôi đã 80, và tôi vẫn còn làm những thứ tôi yêu, tôi vẫn còn nhiều ước mơ để thực hiện

Hãy tin tôi, tiềm năng có thể được bộc lộ

Khi bạn nghĩ rằng đã quá muộn. Hãy cẩn thận với suy nghĩ đó, nó trở thành bào chữa cho sự từ bỏ của bạn. Không ai có thể ngăn cản bạn khỏi thành công, ngoài chính bạn.

Khi thời điểm đến, hãy tỏa sáng.

Cafebiz

Bài liên quan:

Chu Dung Cơ, Bí Quyết Người Xưa

Bí quyết "dưỡng sinh ngũ tuyệt" Họ Sĩ Tề Bạch Thạch

Tags:

StoriesofLife

Liệu có giải pháp tài chính nào đảm bảo cuộc sống về hưu không

by finandlife07/09/2018 22:51

Có lần, một đồng nghiệp cũ hỏi “Liệu có giải pháp tài chính nào đảm bảo cuộc sống về hưu không?” Câu hỏi bất chợt đến trong một bữa bia bọt bạn bè, nhưng nó hàm chứa nhiều nỗi niềm.

Nỗi niềm có lẽ vì chúng tôi cùng làm quá lâu trong lĩnh vực sống chung với sự thay đổi, tính không chắc chắn trong đảm bảo công việc/việc làm. Tôi hiểu câu hỏi của anh xoay quanh giải pháp từ thị trường chứng khoán. Ở lứa tuổi có sức lao động mạnh mẽ, 35-45 tuổi, tìm một công việc đảm bảo cuộc sống của bản thân và gia đình không quá khó, nhưng chúng ta sẽ bị động biết bao khi bước vào tuổi giảm sức lao động, nghỉ hưu, mà không có bất kỳ chuẩn bị trước nào.

Với chuyên môn quản lý tài chính cá nhân và doanh nghiệp, tôi trả lời luôn với anh “điều đó hoàn toàn khả thi.”

Nhưng nó chỉ khả thi nếu chúng ta nhìn nhận đúng bản chất thị trường chứng khoán, điều chỉnh kỳ vọng sinh lãi hợp lý và xác định đây là cuộc chơi dài hạn.

Thứ nhất, bản chất thị trường chứng khoán

Chỉ số chứng khoán luôn tăng trưởng trong dài hạn nhờ sự phát triển của các doanh nghiệp cấu thành nền kinh tế. Thị trường chứng khoán là nơi mua bán cổ phần của các doanh nghiệp niêm yết. Nền kinh tế VN được đánh giá là một trong những nền kinh tế hiếm hoi còn sót lại, hội đủ những yếu tố tăng trưởng mạnh mẽ nhờ cơ cấu dân số trẻ, tiêu dùng nội địa lớn. Nếu tin tưởng kinh tế trong nước ngày càng phát triển, thì việc làm ăn của các doanh nghiệp cấu thành phải hanh thông. Do vậy, không phải ngẫu nhiên mà hầu hết biểu đồ chỉ số chứng khoán từ các nước phát triển như Âu, Mỹ, đến những quốc gia đang phát triển như Thái Lan đều có xu hướng đi lên trong dài hạn.

Thứ hai, điểu chỉnh kỳ vọng sinh lãi hợp lý

Tốc độ tăng trưởng GDP của VN những năm qua thường xuyên duy trì ở mức 6.5-7%/năm. Việc đầu tư vào các doanh nghiệp dẫn đầu trong nền kinh tế kỳ vọng sẽ tạo ra mức độ lợi nhuận bền vững khoảng 20%/năm. Đây là mức sinh lãi kỳ vọng hợp lý, không thể đòi hỏi quá cao, quá bất hợp lý được.

Thứ ba, xác định đây là cuộc chơi dài hạn

Để hưởng thành quả của các phân tích logic ở trên, chúng ta phải chấp nhận đầu tư lâu dài. Trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán bị chi phối bởi rất nhiều nhân tố không tính toán trước được như cung/cầu cổ phiếu, thông tin, định giá cổ phiếu, dòng tiền,… Để triệt tiêu các yếu tố gây nhiễu ngắn hạn này, chúng ta phải chơi cuộc chơi dài hơi hơn, và chỉ khi chơi cuộc chơi dài, chúng ta mới hưởng lợi từ lãi kép.

Lãi kép sẽ biến khoản đầu tư 300 triệu đồng với suất sinh lãi 20%/năm vào tuổi 35 thành 28.6 tỷ đồng vào tuổi 60.

Tới đây, tôi đã giải đáp được câu hỏi “tính khả thi”. Câu chuyện còn lại là làm thế nào để chọn được những đại diện doanh nghiệp tốt nhất thị trường vào từng thời kỳ để đầu tư vào?

Định kỳ hàng quý, sau khi có kết quả kinh doanh của tất cả doanh nghiệp, chúng tôi chọn ra TOP những cổ phiếu có mức độ thăng hạng mạnh nhất. Đây là những cổ phiếu có sự tăng trưởng sản xuất kinh doanh mạnh mẽ, sự cải thiện bảng cân đối kế toán ngày càng lành mạnh, theo hướng giảm nợ tăng vốn chủ sở hữu. Danh sách cổ phiếu cuối cùng là những cổ phiếu được đánh giá triển vọng kinh doanh 3 đến 6 tháng tới tích cực.

Danh mục các cổ phiếu thăng hạng mạnh nhất, triển vọng kinh doanh, dòng thông tin tích cực xuất hiện nhiều trong 3 đến 6 tháng tới, là những cổ phiếu có mức độ tăng giá tốt. Logic này giúp danh mục TOPUP không những tăng trưởng cùng với thị trường mà còn có thể đánh bại thị trường.

Dữ liệu lịch sử đang chứng minh triết lý này ĐÚNG. Chúng tôi chính thức triển khai TOPUP từ đầu 2015, và đến nay, hiệu quả đầu tư đang vượt trội so với thị trường chung (VNIndex). Nếu đầu tư 1 tỷ đồng vào ngày đầu triển khai chính thức, tức ngày 9/2/2015, thì đến 31/8/2018, tức sau 3.5 năm, giá trị khoản đầu tư đã nâng lên thành 3.6 tỷ đồng, vượt trội so với 1.7 tỷ đồng nếu đầu tư vào chỉ số đại diện thị trường VNIndex.

Nguyên tắc không sử dụng vay nợ (margin) đảm bảo tỷ suất sinh lãi dài hạn cùng với sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán. Qua đó giúp cho người đầu tư yên trí, “NGỦ NGON”.

Tóm lại, nhìn nhận đúng bản chất thị trường chứng khoán, điều chỉnh kỳ vọng sinh lãi hợp lý và xác định đây là cuộc chơi dài hạn là những bước đầu tiên giúp trả lời câu hỏi “Liệu có giải pháp tài chính nào đảm bảo cuộc sống về hưu không?”. Kế đến, làm thế nào để chọn được những đại diện doanh nghiệp tốt nhất thị trường vào từng thời kỳ để đầu tư vào. Câu chuyện còn lại là cơ chế hoạt động của lãi kép.

FINANDLIFE

Tags:

Economics | Psychology | Stocks | StoriesofLife

Great Graphic 6/9/2018

by finandlife06/09/2018 10:07

Tags: , , ,

Stocks

ETFs 8/2018

by finandlife04/09/2018 08:27

Tags:

Economics

AUTOFEED

DISCLAIMER

Blog này phục vụ cho mục đích lưu trữ, tham khảo thông tin và thảo luận. Chúng tôi không đảm bảo tính chắc chắn và không chịu trách nhiệm khi người sử dụng thông tin từ website cho hoạt động đầu tư, mua bán chứng khoán của mình.

Designed by: Nguyễn Chí Hiếu