Ngày gió giao mùa

by life06/12/2017 15:05

Là tôi sợ, sợ khi có thêm người bạn mới khác tôi sẽ quên mất Nguyên, sợ Duy sẽ chẳng thể hiểu tôi như cái cách mà Nguyên hiểu và sợ khi chấp nhận Duy, biết đâu cậu ấy sẽ lại bỏ tôi đi giống Nguyên – một lần nữa.

***

Nguyên – trở về cùng những giấc mơ

Tôi ngoảnh lại, cố bắt cho kịp chuyển động nhanh lẹ phía sau lưng nhưng giờ chỉ còn là một vệt mờ xẹt ngang qua. Chiếc hoodie xám in dòng chữ SHARK to đùng phía trước, mái tóc nâu nhạt ánh lên dưới nắng chiều nhuốm vàng, dáng người cao gầy, mảnh khảnh và tiếng bước chân mà kể cả khi có vội vàng hay chậm rãi đều mang cùng một nhịp điệu. Chỉ cần tất cả những điều đó thôi, tôi cũng đủ biết chàng trai vừa kịp nép mình sau bức tường kia là ai. Tôi chầm chậm tiến lại phía cậu, khẽ khàng như sợ chỉ một cử động mạnh thôi cậu sẽ lại biến mất. Cậu đứng đó, quay lưng về phía tôi. Bất giác, tôi đưa tay chạm nhẹ lên vai cậu và rồi, có một cảm giác nhói lên nơi đầu ngón tay mà tôi tiếp xúc với lớp vải thô mềm ấy. Kí ức như một thước phim quay chậm ùa về và hút tôi vào trong đó. Tôi trôi tuột vào một hố đen sâu hun hút và hình ảnh cậu cứ ngày một nhỏ lại cho đến khi chỉ còn lại một chấm nhỏ. Tôi sợ hãi, cố vùng vẫy để thoát ra khỏi cái sức hút khủng khiếp ấy, cố chạy hết sức về phía cậu nhưng chẳng thể làm nổi. Cậu vẫn đứng đó và chẳng hề quay mặt lại, có gì đó chảy dài trên má tôi, tôi bật khóc nhưng vẫn cố gọi to:

Nguyên ơi...

Choàng tỉnh dậy sau một giấc mơ dài, cảm giác đầu óc như nặng trịch, cổ họng tôi khô khốc và trên má vẫn còn đọng lại vài giọt nước mắt. Tôi lại khóc trong chính giấc mơ của mình. Đã mấy ngày nay, tôi cứ lặp đi lặp lại một giấc mơ ấy, giấc mơ mà dù có cố gắng thế nào tôi cũng chẳng thể gọi Nguyên quay mặt lại nhìn tôi lấy một lần. Chẳng hiểu sao Nguyên lại trở về đột ngột như vậy. Tôi cứ ngỡ là mình đã khóa chặt được hình ảnh của cậu trong ngăn sâu nhất của trái tim mình nhưng chỉ khi giấc mơ ấy chợt đến, tôi mới hiểu rằng tôi quên vẫn chưa khóa ngăn kí ức ấy. Tôi vẫn còn nhớ Nguyên lắm.

Nguyên mất vào một buổi chiều đầu đông, cái buổi chiều mà tôi còn nhớ như in là bầu trời mang một màu xám xịt, ảo não và mùi thuốc sát trùng của bệnh viện choán hết không gian. Bác sĩ cúi đầu buồn rầu thông báo ca phẫu thuật không thành công và rằng chúng tôi đã mất Nguyên mãi mãi. Mẹ Nguyên gục xuống cạnh cậu, tiếng khóc bật ra như một tấm thủy tinh bất chợt vỡ vụn thành trăm ngàn mảnh. Ba Nguyên lặng lẽ vỗ về mẹ cậu rồi cũng tự khóe mắt, có gì đó lóng lánh trào ra, chảy dài trên gương mặt khắc khoải những dấu thời gian. Tôi không dám chứng kiến cảnh tượng ấy, cảnh tượng đau đến thắt tim lại. Tôi bước giật lùi rồi quay ngoắt chạy đi và trong đầu thì hoàn toàn trống rỗng. Vậy là Nguyên đã bước trước tôi một bước quá dài mà bỏ mặc tôi loay hoay với những khó khăn của cuộc sống này. Tôi ngồi bất động trên băng ghế lạnh toát của bệnh viện, lặng im để mọi chuyển động chạy vụt qua đôi mắt nhưng chẳng có gì được ghi nhận lại, tất cả mọi cảm xúc của tôi dường như đang trôi nổi ở một tầng không gian khác – nơi ấy có Nguyên.

Việc Nguyên trở về trong những giấc mơ khiến tôi nhớ cậu nhiều hơn là sợ dù cho giấc ngủ có chập chờn hằng đêm và sáng mai thức dậy tôi gần như mất hết toàn bộ sức lực. Dần dà, từ việc căng thẳng đối mặt, tôi bắt đầu trông chờ giấc mơ ấy, bởi nó như một con đường khác dẫn tôi đến với thế giới mà Nguyên đang tồn tại. Tôi chỉ băn khoăn duy nhất một điều rằng, tại sao Nguyên vẫn chẳng chịu quay lại nhìn tôi lấy một lần. Khi nào cũng vậy, cậu luôn trốn tránh tôi và cứ đến lúc tôi chạm được vào Nguyên thì hiện tại lại kéo tôi về. Tôi muốn được ngắm nhìn lại gương mặt của Nguyên kể cả khi nó đã hằn sâu trong tâm trí của mình. Tôi muốn nhìn lại nụ cười rạng rỡ của cậu bạn đã thân thiết với tôi suốt mười sáu năm trời. Tôi muốn được lắng nghe giọng nói trầm trầm của người con trai đầu tiên mà tôi đem lòng nhớ thương. Đối với tôi, sự trở lại của Nguyên như một sự khơi nguồn cho những cảm xúc tôi từng có một năm về trước.

Duy – những quan tâm thầm lặng

Việc buồi sáng tôi đến lớp với hai con mắt sưng lên không thể qua nổi mắt Duy. Ngay lập tức, Duy liền gặng hỏi nguyên nhân hệt như một bà mẹ đang sốt sắng cho đứa con của mình. Tôi nghe hết những gì Duy nói nhưng chỉ ậm ừ cho qua. Tôi không muốn trả lời và cũng không có ý định kể cho Duy về Nguyên và những giấc mơ.

Duy và Nguyên không biết nhau và cũng chưa từng gặp mặt nhau một lần. Sau khi Nguyên ra đi, ba tôi cũng nhận được công tác mới, bởi vậy cả gia đình tôi phải chuyển đến một thành phố khác, rời xa vùng đất chứa bao kỉ niệm của tôi và Nguyên. Có lẽ, đây là việc có thể giúp tôi thoát ra khỏi nỗi trống trải của những ngày không còn Nguyên và ra đi sẽ khiến tôi vượt qua được nỗi buồn sâu thẳm ấy.

Tôi chuyển tới trường mới học với lớp vỏ bọc lạnh lùng, ít nói. Những ngày đầu, một vài người bạn có ý định bắt chuyện với tôi nhưng với sự thiếu hợp tác thể hiện qua cách tôi thờ ơ đáp lại họ đã khiến chẳng ai muốn tiếp tục. Tuy nhiên, vẫn có cậu bạn khá kiên trì trò chuyện và mặc kệ cho phản ứng của tôi có bất cần thế nào, cậu vẫn đều đều kể cho tôi mọi chuyện, những câu chuyện không đầu không cuối. Duy là một cậu bạn tốt, nếu bạn có một người bạn như Duy thì bất kì khi nào bạn cần, Duy sẽ xuất hiện hệt như trong truyện cổ tích và giúp đỡ bạn. Giống như lần, tôi chẳng may đi học muộn, Duy đã đánh lạc hướng đội cờ đỏ bằng cách báo động giả rằng có học sinh trèo tường và tôi có thể nghiễm nhiên vào trường bằng đường cửa chính mà không bị bắt phạt gì. Sau hôm đấy, tôi có hỏi thăm xem cậu ấy có bị phạt gì không thì Duy chỉ cười lớn và bảo rằng chẳng ai có thể bắt bẻ gì cậu ấy cả. Nhưng tôi nghe đâu, cậu ấy bị phạt viết bản kiểm điểm và phải quét dọn sân bóng. Hay có lần, tôi ốm một trận rất nặng, nghỉ học cả một tuần trời, bài vở cứ chồng chất lên hết nhưng khi xem lại, tôi thấy bài nào cũng được chép đầy đủ bằng nét chữ con trai cứng cỏi. Hỏi ra tôi mới biết, những ngày tôi ốm, Duy đã nhờ mẹ tôi lấy sách vở của tôi đưa cậu để cậu chép dùm.

Tôi dám cam đoan rằng mẫu con trai tốt như Duy thì phải gần như toàn bộ số con gái trong lớp thích cậu, đấy là chưa kể ngoài lớp. Duy tốt bụng, học các môn tự nhiên thuộc vào top đầu của lớp. Duy chơi thể thao cũng rất cừ và hiện đang làm đội trưởng đội bóng rổ của trường. Và tất nhiên Duy cũng là một người bạn rất tốt, thật sự tốt. Thế nhưng sau tất cả những gì Duy làm cho tôi, tôi vẫn giữ với Duy một khoảng cách, một vẻ lãnh đạm đến mức chính bản thân tôi cũng phải ngạc nhiên. Có một nỗi lo sợ mơ hồ cứ nhen nhóm mỗi khi có có ý định chia sẻ cho Duy những bí mật của riêng mình. Là tôi sợ, sợ khi có thêm người bạn mới khác tôi sẽ quên mất Nguyên, sợ Duy sẽ chẳng thể hiểu tôi như cái cách mà Nguyên hiểu và sợ khi chấp nhận Duy, biết đâu cậu ấy sẽ lại bỏ tôi đi giống Nguyên – một lần nữa.

Nguyên – tiếng nói của quá khứ

Nắng dải đều trên từng hàng cây và nhảy nhót trên những ô cửa kính khoác lên mình một lớp bụi dày đặc. Tôi đang đứng trước cửa thư viện cũ của khu phố mà tôi từng sống trước đây. Nơi đây, tôi và Nguyên đã cùng nhau lớn lên và có thật nhiều kỉ niệm. Có tiếng bước chân chậm rãi phía sau, tôi không quay lại vội, chỉ nói khẽ:

- Gặp lại cậu tớ vui lắm!

- Chào Vy!

Tôi quay lại, Nguyên thực sự đang đứng trước mặt tôi. Mặt đối mặt. Nguyên vẫn giữ dáng hình y hệt những gì tôi tưởng tượng về cậu, duy chỉ có điều trông Nguyên mỏng mảnh như những bong bóng xà phòng mà chỉ cần chạm nhẹ vào thì chúng sẽ vỡ vụn thành những hạt nước li ti. Tôi sẽ cứ đứng trân trân nhìn Nguyên thế nếu như Nguyên không định đưa tay để nắm lấy tay tôi. Tôi vội vã rụt lại, tôi sợ nếu chạm vào cậu ấy, cậu sẽ lại biến mất như đã từng vậy. Có lẽ Nguyên biết tôi đang nghĩ gì, cậu khẽ mỉm cười rồi trấn an tôi:

- Tớ sẽ không biến mất đâu, đừng sợ!

Rồi Nguyên chìa tay ra cho tôi nắm, có chút lưỡng lự nhưng rồi tôi cũng đặt tay mình vào. Tay Nguyên ấm áp chứ không hề lạnh lẽo như tôi vẫn nghĩ. Nguyên kéo tôi đi rất nhiều nơi nhưng tôi chẳng thể nhớ nổi. Tôi chỉ biết những nơi ấy rất đẹp và tôi cùng Nguyên đã lại được cùng nhau chơi đùa giống như những gì chúng tôi vẫn làm trước kia - khi Nguyên còn sống. Sau khi đùa nghịch mệt nhoài, Nguyên kéo tôi đến băng ghế đá. Tôi sững lại khi nhận ra đó là băng ghế tôi từng ngồi trong bệnh viện ngay cái ngày Nguyên ra đi.

- Sao cậu lại đưa tớ đến đây?

- Vì tớ muốn cậu nhớ rằng tớ đã ra đi mãi mãi.

Phải rồi, tôi đã thực sự nghĩ rằng Nguyên còn tồn tại, tôi đã nghĩ rằng sự biến mất của Nguyên chỉ là một sự vắng mặt tạm thời của cậu ấy. Tôi đã quên rằng Nguyên đã mất.

- Tớ thực sự đã đi rồi, Vy ạ! Những gì cậu đang nhìn thấy, đang nghe thấy là những tiềm thức của tớ khi còn sống. Chúng tập hợp lại và tạo nên một Nguyên mà cậu đang thấy. Tớ hỏi này, cậu có sợ không?

- Có lí do nào khiến tớ phải sợ không?

Nguyên không trả lời mà chỉ khẽ mỉm cười. Rồi Nguyên hỏi về cuộc sống hiện tại của tôi. Tôi kể cho cậu nghe về vỏ bọc tôi tự tạo ra cho bản thân mình, về những tiết học chán ngắt trôi qua và cuộc sống vô vị. Tôi cũng kể cho cậu nghe về Duy, về những câu chuyện hài hước có, buồn bã có và có đôi khi là nhảm nhí của Duy, về những tài lẻ mà Duy có và những ánh mắt của các cô bạn cùng lớp dành cho Duy. Nguyên lặng im lắng nghe tất cả, có đôi khi cậu biểu hiện lên gương mặt bằng một nụ cười đúng-kiểu-của-Nguyên.

- Có vẻ như cậu bạn tên Duy đó thích cậu?

- Có lẽ

Tôi không phủ nhận điều Nguyên nói. Tự trong tôi cũng cảm nhận được điều đó. Duy thích tôi và gần như là cậu cố tình thể hiện ra để tôi biết điều đó nhưng tôi luôn tỏ ra là mình chẳng hiểu gì. Thảng hoặc, tôi bắt gặp ánh mắt thất vọng của Duy, có chút gì đó hơi nuối tiếc nhưng tôi cũng đành thở dài và tự nhủ tôi làm vậy cũng chỉ muốn tốt cho cả tôi và Duy.

- Cậu cũng thích Duy?

- Không thể nào !

Tôi lập tức bác bỏ cái điều mà Nguyên vừa đưa ra kia nhưng cũng hơi khẽ khựng lại. Tôi chẳng hiểu là mình có thích Duy không nữa. Đã có đôi lần tôi đã thức sự chú ý tới cậu ấy, khẽ rung động trước những quan tâm của cậu và thường dành ra vài phút vẩn vơ để nghĩ về Duy. Nhưng tôi thích Nguyên, trước giờ vẫn vậy, bởi thế nên có lẽ chưa bao giờ tôi dám nghĩ rằng tôi có thể thích Duy. Quay sang Nguyên, ánh mắt Nguyên đang xoáy sâu vào một khoảng không xa xăm lắm, tôi không muốn phá vỡ hình ảnh đó nhưng rồi cũng không thể ngăn mình hỏi cậu:

- Cậu biết là tớ đã từng thích cậu không? Trước kia và cả bây giờ nữa?

Kể cả khi người đang đứng trước mặt tôi đây là một-Nguyên-được-xây-dựng-từ-tiềm-thức thì việc nói ra những lời lẽ như vậy cũng khiến tim tôi đập loạn nhịp và hai má nóng bừng lên, tôi hồi hộp đợi phản ứng từ Nguyên.

- Vy này, tớ biết và tớ cũng thích cậu. Nếu tớ còn sống tớ sẽ dành những điều này để nói với cậu trước khi để cậu hỏi tớ. Nhưng thật tiếc là tớ chẳng thể hít thở lại được nữa, bởi vậy dù có thích cậu rất nhiều nhưng tớ vẫn chỉ có thể đứng nhìn cậu từ một tầng không gian khác mà thôi.

- Nhưng mà...

- Nghe tớ này, cậu không thể sống thế này mãi được. Cậu đang còn một cuộc đời rất dài phía trước và cậu cần phải có những người bạn mới của riêng mình, dẹp bỏ cái vỏ bọc cậu tự tạo ra đi và hãy sống thật với những gì của một Vy trước đây. Tớ tin là cậu sẽ cảm thấy tươi vui trở lại thôi. Còn Duy, tớ tin đó mới là người cậu cần yêu thương lúc này chứ không phải tớ. Hãy nhớ rằng, tớ là quá khứ còn Duy mới là hiện tại. Cậu biết không? Khi mà một người con trai nói với người con giá mình yêu thương rằng cô ấy hãy tìm tới một chàng trai khác thì cái chàng trai khác đó chắn chắn là một người tốt hơn rất nhiều. Có lẽ việc cậu thích tớ chỉ là cảm xúc của cậu bị lữu giữ khá lâu và cậu mặc định cho đó là điều luôn như vậy. Ai rồi cũng phải thây đổi Vy ạ, tớ rồi cũng sẽ trở thành một người khác và sẽ có một cuộc đời mới. Cậu cũng vậy, đừng sống cho quá khứ nữa mà hãy sống cho tương lai của mình nhé.

Nguyên nói một hơi dài rồi ngừng lại chờ phản ứng của tôi. Tôi hơi ngẩn người ra một lúc. Có lẽ Nguyên đúng, có lẽ tôi thích Duy nhưng lại ngăn cho bản thân mình không muốn vậy vì một điều mặc định tôi tự đặt ra, có lẽ tôi không biết rằng trái tim tuy nhỏ nhưng tình cảm thì nó chưa được vô tận nên tôi sẽ không phải lo về việc tôi thích Duy thì có nghĩa là tôi sẽ lãng quên Nguyên. Một cơn gió thổi vụt qua làm tóc tôi xòa xuống mặt, Nguyên khẽ vén nó lên cho tôi rồi nói:

- Gió giao mùa đấy Vy ạ!

- Ừ , gió giao mùa cũng có nghĩa là mùa mới đã sang phải không Nguyên?

Nguyên mỉm cười rạng rỡ, nắng đùa nghịch trong đôi mắt cậu khiến nó trở nên đẹp lạ thường, rồi từ từ Nguyên bay lên giống hệt như thiên thần mà tôi từng nhìn thấy trong những cuốn truyện mà ngày xưa tôi và Nguyên thường hay đọc. Tôi không ngạc nhiên mà chỉ đứng dậy vẫy tay chào cậu. Nguyên ngoảnh lại nhìn tôi rồi nói :

- Nhiệm vụ của tớ đã hoàn thành rồi Vy ạ. Giờ tớ có thể có một cuộc sống mới. Cảm ơn Vy và hứa là luôn sống tốt nhé, vì chính cậu và cả tớ nữa. Hãy biết yêu lấy bản thân mình và đứng chối bỏ cảm xúc của bản thân, tớ tin cậu sẽ làm được...

Tiếng nói của Nguyên xa dần rồi biến mất hẳn ngay khi cậu hoàn toàn tan biến. Tôi nhìn trân trân vào khoảng không ấy mà lòng yên bình lạ. Nguyên ạ, người cần cảm ơn là tớ mới phải. Tớ phải cảm ơn cậu về chuyến ghé thăm bất chợt này, tớ sẽ không bao giờ quên cậu đâu và tớ sẽ sống một cuộc sống mới thật tốt như đã từng hứa với cậu. Bầu trời đã chuyển màu xanh nhạt, những vệt màu ảo não đã biến mất hoàn toàn. Những cơn gió nhẹ nhàng thổi, tôi hít cho căng lồng ngực cái không khí trong lành ấy như để lưu giữ lại những khoảnh khắc mà tôi vừa được trải qua. Có lẽ tôi sẽ chẳng gặp Nguyên trong những mơ về sau nữa nhưng tôi không buồn, Nguyên đã tặng tôi một món quà mà bất cứ khi nào tôi cũng có thể liên tưởng tới cậu, liệu tôi có thể gọi tên món quà ấy là Duy?

Duy – gió giao mùa

Tôi tỉnh giấc, cảm giác thanh thản lạ. Tôi sẽ thực hiện lời hứa với Nguyên ngay ngày hôm nay. Tôi sẽ phải bắt đầu lại mọi thứ và người đầu tiên bắt đầu cho chuỗi ngày mới ấy không thể là ai khác ngoài Duy. Chậm rãi đạp từng vòng xe tới trường, tôi háo hức cho một sự thay đổi mới.

Vẫn như mọi ngày, Duy lại tíu tít như một chú chim sẻ kể mọi chuyện cho tôi nghe. Trong tất cả những cậu chuyện ấy, tôi đặc biệt chú ý tới câu chuyện về giấc mơ của Duy:

- Vy biết không, tối qua tớ đã mơ một giấc mơ kì lạ lắm, tớ gặp một cậu bạn, cũng trạc tuổi mình thôi hoặc có lẽ là ít hơn nhưng mà tớ cố gắng lắm cũng chẳng thể nhớ ra đó là ai. Cậu ta nhìn tớ, tớ cũng nhìn lại và rồi cậu ta dặn tớ phải thật tốt với cậu. Quả là kì lạ phải không? Mà chuyện này nhảm nhí thật. Thôi tớ kể chuyện khác nhé....

- Duy này, thực ra người cậu gặp là Nguyên...Thế rồi tôi bắt đầu kể cho Duy tất cả những gì tôi từng trải qua. Duy có hơi bất ngờ trước thái độ bất thường của tôi nhưng rồi cậu cũng lặng im theo sát từng chi tiết. Lần đầu tiên, tôi là người kể còn Duy là người lắng nghe . Giọng tôi kể đều đều như một người thuyết minh những thước phim kí ức. Ngoài kia, nắng trải đều khắp sân trường, có gì đó vừa nảy nở nhờ một quá khứ bác bỏ một quá khứ. Chẳng biết có thực không mà hình như tôi vừa thấy một cú chao nhẹ của mùa, một cơn gió khẽ lướt qua làm một chiếc lá khẽ cựa mình rồi tiếp đất bằng những vòng xoay chầm chậm. Nguyên bảo đấy là gió giao mùa, bất chợt tôi lại nhớ về nụ cười của Nguyên, cảm giác thanh thản lạ. Có vẻ như mùa mới đã sang rồi thì phải...(Cá Mập-st truyenngan.com.vn)

Tags:

StoriesofLife

Minh Chiết| Tự dưng mắc nợ

by finandlife05/12/2017 12:09

Mình không biết bác Nguyen Van Bao là ai, mình lưu ở đây những bài thú vị từ nguồn facebook công khai của Bác. Mỗi ngày trôi qua mong muốn là một ngày đẹp và thú vị, Bác ấy góp một phần trong đó, ngưỡng mộ bác.

FINANDLIFE

-------------------------

Cty BĐS mời bạn mua ngôi nhà 10 tỷ. Chỉ cần trả 3 tỷ. Họ sẽ thu xếp v ngân hàng cho bạn vay 7 tỷ. Bạn ko cần quan tâm lãi phải trả cho NH vì cty cam kết sẽ thuê lại ngôi nhà đó để kinh doanh và trả tiền cho bạn đủ để bạn trả lãi ngân hàng. NH tất nhiên ko ngu. Họ sẽ giữ giấy tờ ngôi nhà đó chừng nào bạn chưa trả hết 7 tỷ gốc + lãi tiền vay.

NH mới là chủ thực của ngôi nhà đó. Ko phải bạn.

Nếu ko có đủ 10 tỷ thì bạn chỉ là ng đi vay hộ cho cty BĐS mà thôi. Kèm theo 1 tỷ rủi ro. BĐS xuống giá. LS tiền vay tăng. Cty BĐS kêu ko kinh doanh được vì thị trưởng ko nóng như kỳ vọng và ko trả tiền thuê nhà cho bạn.

NH sẽ xiết ngôi nhà đó còn bạn mất 3 tỷ và mắc bệnh đau đầu mãn tính.

 

Nguồn: Nguyen Van Bao, FB

Tags:

StoriesofLife

Picture Memory

by finandlife19/11/2017 11:59

 

Tags:

StoriesofLife

Great winter picture

by finandlife16/11/2017 08:19

Theo Bored Panda

 

Minh Phương

Tags:

StoriesofLife

Vì sao các chuyên viên phân tích quá sâu lại dễ thất bại?

by finandlife15/11/2017 08:37

Trên thị trường, những chuyên viên phân tích (analysts) có kỹ năng đầu tư tốt nhất – không hẳn là những analysts giỏi nhất mà hầu như đều là những người am hiểu rộng rãi nhiều ngành, biết lắng nghe, và có tư duy đơn giản, hữu hiệu. Ngược lại, những analysts chỉ chuyên môn hóa cao về ngành nghề của mình hoặc những kẻ chuyên khoa trương về các ý tưởng đầu tư lại thường thất bại cay đắng trong việc lựa chọn một khoản đầu tư xứng đáng.

Sự thật này có đôi phần “ngược đời” khi mà mọi người thường kỳ vọng những analysts giỏi có chuyên môn cao sẽ đầu tư khá thành công. Tuy nhiên, khi nghe buổi nói chuyện tại Google (*) của nhà đầu tư nổi tiếng Mohnish Pabrai – một người rất ngưỡng mộ Buffett và Munger, chúng ta mới hiểu ra được gốc rễ tâm lý sâu xa của vấn đề này…

Ông Mohnish Pabrai nói: “Cách đây nhiều năm tôi có dịp được cùng ăn tối với nhóm các nhà quản lý quỹ Capital Group nổi tiếng tại nhà riêng của ngài Charlie Munger. Quỹ Capital Group vốn khá nổi tiếng với 85 năm lịch sử ở vùng Los Angeles, California với hơn 1,400 tỷ USD tài sản quản lý. Quản lý số tài sản khổng lồ đó, họ phân chia ra từ 10-20 nhà quản lý quỹ - mỗi người đầu tư danh mục cùng số vốn khá lớn từ 100-200 tỷ USD và đạt được kết quả thành công nhất định”.

Song một vài năm trước khi bữa tối đó xảy ra, họ nghĩ ra ý tưởng lập một quỹ có tên gọi là “Quỹ ý tưởng tốt nhất” (Best ideas fund) với sự đóng góp từ mỗi nhà quản lý đối với 1 cổ phiếu tuyệt vời nhất trên quan điểm của họ. Ngạc nhiên thay, quỹ này thay vì thành công vang dội thì lại có kết quả đầu tư tệ hại hơn chỉ số chung của thị trường như Dow Jones, S&P 500 một cách đáng kể.

Ngài Charlie Munger đã đặt ra chủ đề trong bữa ăn tối hôm đó rằng: “Tại sao lại như vậy? Tại sao những cái đầu thông minh nhất gộp lại cuối cùng lại thất bại?”. Tuy nhiên, vì bữa tiệc bỗng nhiên được dọn ra và mọi người đổi chỗ cho nhau nên chủ đề đó rơi vào quên lãng. Cho đến 6 năm sau, Mohnish Pabrai mới quyết tâm hỏi Munger để tìm ra lí do.

Tính thiên vị nhất quán & cứng nhắc của con người (Commitment & consistency bias)

Ngài Munger đã trả lời Mohnish Pabrai rằng: “Tôi nhớ rất rõ câu chuyện đó chứ! Cho đến thời điểm này, Capital Group đã thử ý tưởng lập quỹ ý tưởng tốt nhất đó một vài lần nữa và vẫn tiếp tục thất bại. Đó là bởi vì “trí tuệ của con người cũng khá giống với trứng của con người vậy” (human mind is a lot like human egg). Một khi ý tưởng đầu tiên đi vào, nó sẽ tự động đóng lại và không bao giờ chào đón các ý tưởng phản biện khác nữa!

Mohnish Pabrai nói rằng ông hoàn toàn bất ngờ một cách thú vị với đoạn ví von đó. Và thử nhìn lại thế nào khi hầu hết các nhà quản lý quỹ khi nghiên cứu và chọn lựa quá sâu một cổ phiếu và bị “kết dính” với ý tưởng đó suốt quá trình mặc cho những thay đổi về nền tảng cơ bản, hoặc có những cơ hội đầu tư khác hấp dẫn hơn.

Một nguyên nhân thứ hai Mohnish Pabrai đưa ra đó chính là các chuyên viên phân tích/nhà quản lý danh mục thường bị chuyên môn hóa quá cao vào một lĩnh vực, khiến họ không có cái nhìn tổng quan về sự so sánh độ hấp dẫn, đắt/rẻ giữa các khoản đầu tư trên thị trường.

Chẳng hạn một nhà quản lý quỹ chuyên về ngành than, sẽ tìm ra ý tưởng đầu tư cổ phiếu ngành than thuyết phục nhất của anh ta thay vì một cổ phiếu rẻ hơn với triển vọng tốt hơn. Anh ta bị mất quá nhiều thời gian để nghiên cứu một ngành nghề thay vì tìm hiểu tổng quan tất cả các cổ phiếu khác trước khi đi sâu vào một doanh nghiệp anh ta thực sự thấy hấp dẫn.

Giải pháp cho một nhà đầu tư thông minh

Đó là vấn đề của giới chuyên gia, vậy thì vấn đề của những nhà đầu tư cá nhân là gì? Một mặt, chúng ta không thể đưa ra quyết định đầu tư nếu không dành thời gian nghiên cứu. Mặt khác, nếu dành quá nhiều thời gian, chúng ta sẽ bị bẫy tâm lý thiên vị (bias). Và đây là các giải pháp cho một nhà đầu tư thông minh.

Nhận thức sự sai lệch về tâm lý và trở nên lý trí (Rational)

Tự nhận thức là một trong những đầu tiên đến với trí tuệ. Những người tự nhận thức được điểm yếu của mình sẽ tự kiểm soát mình tốt hơn và tránh những sai lầm không đáng. Khi được hỏi lý do khiến mình thành công, ngài Munger đã trả lời rằng không phải trí thông minh, mà là sự lý trí đã giúp ông rất nhiều.

Luôn luôn phát triển ý tưởng phản biện lại quan điểm gốc

Luôn luôn phản biện là châm ngôn sống của cả Buffett lẫn Munger. Họ tích cực tìm kiếm những rủi ro ẩn nấp và lắng nghe những luồng ý kiến khác nhau từ người khác để đánh giá toàn diện một cơ hội đầu tư.

Đọc và lọc tất cả cổ phiếu trên thị trường

Cách đây nhiều năm, một phóng viên trẻ tên Adam Smith đã tìm đến ngài Buffett để xin lời khuyên cho các nhà đầu tư trẻ tuổi. Ông đã khuyên rằng những người trẻ nên đọc và lọc tất cả cổ phiếu trên thị trường niêm yết như ông từng làm với cuốn Moody’s Manual ngày còn làm cho Ben Graham. Adam Smith hoảng hốt hỏi lại: “Nhưng thị trường có đến 27,000 cổ phiếu cơ thưa ngài?” – Buffett trả lời: “Vậy thì hãy bắt đầu bằng những cổ phiếu chữ A nào!”

Hãy nói không một cách nhanh chóng

Với những cơ hội đầu tư nhiều vấn đề, giá cả không hấp dẫn hoặc ngành nghề triển vọng kém, lời khuyên là hãy nói “không” nhanh chóng. Điều này sẽ giúp bạn có thêm nhiều thời gian quý báu để tìm các ý tưởng khác thay vì sa lầy vào những khoản đầu tư tệ hại.

Chỉ tìm những cơ hội bất hợp lý (Inefficiencies)

Thói quen khuyến nghị mua với một cổ phiếu được giao dịch 12 USD lên mức giá mục tiêu 15USD của giới phân tích thực sự không hề có ý nghĩa mấy. Cái chúng ta cần phải là một cơ hội bị định giá thấp thực sự: Chẳng hạn như cổ phiếu công ty Washington Post trước đây được giao dịch với giá 25 cent so với 1 đô la giá trị thực. Những nhà đầu tư giá trị thông minh sẽ biết tìm lấy cho mình một ít cơ hội song lại vô cùng chất lượng với biên an toàn khổng lồ…

Kết luận

Buổi nói chuyện tuyệt vời của Mr. Pabrai kết thúc ở đó. Song, một quan điểm khác khiến các nhà đầu tư, và đặc biệt hơn là giới chuyên gia vô cùng dễ mắc sai lầm: đó chính là lòng tự hào (pride) vào bản thân với niềm tin hão huyền rằng mọi nhận định của mình với mọi ngành nghề, mọi vấn đề đều đúng.

Ngài Benjamin Franklin sau nhiều năm trẻ tuổi sai lầm, đã nhận định rằng: lòng tự hào là sự ngu ngốc nhất của loài người; chúng ta luôn luôn phải cảnh giác với nó vì nó có thể hại chính ta bất cứ lúc nào. Nếu chúng ta giữ cho lòng tự hào càng thấp, chúng ta càng dễ dàng học được nhiều bài học hơn từ cuộc sống, gặp nhiều quý nhân giúp đỡ và hạnh phúc hơn vì không đòi hỏi sự công nhận từ người khác. Vậy mà chúng ta thấy phổ biến như thế nào khi hàng nghìn người luôn khoa trương về sự giàu có, hiểu biết cũng như những thương vụ lãi lớn của họ trên thị trường?

* Dịch, trích dẫn và tóm tắt từ buổi nói chuyện tại Google của Mohnish Pabrai ngày 23/06/2017.

Hà Hùng Anh

 

FILI

Tags:

Psychology | StoriesofLife

AUTOFEED

DISCLAIMER

Blog của HUỲNH NGỌC THƯƠNG, chuyên viên
phân tích đầu tư chuyên nghiệp, hơn 12 năm kinh nghiệm phân tích đầu tư tại thị trường Việt Nam. Blog phục vụ cho mục đích lưu trữ, tham khảo thông tin và chia sẻ góc nhìn cá nhân (không đại diện cho tổ chức nơi tác giả đang làm việc). Tác giả không đảm bảo tính chắc chắn và không chịu trách nhiệm khi người sử dụng thông tin từ website cho hoạt động đầu tư, mua bán chứng khoán của mình.

 

LINKEDIN

Designed by: Nguyễn Chí Hiếu