... KHI MỌI THỨ MỚI CHỈ BẮT ĐẦU

by finandlife06/04/2018 10:24

Trần Ngọc Báu

Gần 700 tỷ lợi nhuận bốc hơi sau kiểm toán, hơn 4000 ngàn tỷ khoản phải thu trên báo cáo tài chính không thể thu thập đủ bằng chứng, kiểm toán viên nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của tập đoàn và những phát biểu hùng hồn ngày trước giờ chỉ nhận được là sự im lặng. Đó là những điều cổ đông của HAG phải đón nhận trong mấy ngày qua, chắc hẳn đây là tin không vui chút nào.

Tuy nhiên điều thú vị là khi những “bất ổn” trong báo cáo tài chính của HAG được đưa ra trên báo chí thì giá cổ phiếu HAG và HNG lại tăng trần ngay sau đó. Ngẫm lại, đây là điều không quá khó hiểu khi nhiều nhà đầu tư vẫn nuôi trong mình tư duy “xác chết sống dậy” đối với HAG. Họ kỳ vọng với thông tin xấu vừa rồi, HAG gần như đã đẩy hết những gì xấu xa nhất của mình vào năm 2017 và rằng “cái điều xấu xa” đó là tiền đề tích cực để ban lãnh đạo có dư địa “Cook” ra những con số đẹp hơn trong năm 2018. Suy nghĩ của giới đầu tư, âu cũng thật thú vị.

Mua HAG lúc này, đúng hay sai, cái đó mình xin không bàn luận vì nó còn tùy thuộc vào từng chiến lược đầu tư. Tuy nhiên, nhìn về góc độ kinh doanh và các con số tài chính trong dài hạn, mình xin có một quan điểm rõ ràng: “Những gì xảy ra ở HAGL mới chỉ là bắt đầu”.

Tại sao lại mới chỉ là khởi đầu? vì theo mình HAGL “Take a Big Bath” chưa đủ trong 3 năm qua. Ban lãnh đạo của tập đoàn này cần phải gột rửa rất nhiều mới có thể đi về điểm khởi đầu trước khi họ “quá thông minh về tài chính” với cổ đông của mình. Vậy sự phức tạp mà HAG đang phải trải qua bắt đầu từ đâu?

Bước đi sai lầm đầu tiên mang tên “An Phú”.

Năm 2013, sau 2 năm lợi nhuận sụt giảm không phanh và đứng trước những khó khăn về tài chính. Ban lãnh đạo HAG đã có một quyết định “tái cấu trúc” gây xôn xao dư luận lúc bấy giờ. Theo đó, Tập đoàn này sẽ dần thoái vốn các ngành khai khoáng, thủy điện, bất động sản tại Việt Nam và đầu tư vào hai mảng chính là nông nghiệp và bất động sản tại Myanmar. Điều này đồng nghĩa với việc ban lãnh đạo HAG đã biết thừa nhận những sai lầm của mình và quyết tâm làm lại từ đầu. Thật đáng quý, vui thay cho cổ đông HAG khi ấy.

Để thực hiện tham vọng tái cấu trúc để ra, HAG tiến hành mua lại công ty An Phú từ công ty phát triển nhà Hoàng Anh (HAG sở hữu hơn 99% tại công ty này). Sau đó, công ty phát triển nhà Hoàng Anh bán vốn góp trong các công ty con cho An Phú với giá bằng giá trị ghi sổ khoản đầu tư là trên 3000 tỷ đồng. Trong giới tài chính, thuật ngữ dùng để chỉ cách thức tái cấu trúc này là “Spin off”. Hiểu một cách đơn giản là tách mảng kinh doanh nào đó của doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả hoặc không phải là hoạt động kinh doanh lõi ra và chuyển vào một công ty hoàn toàn mới. Nếu quá trình chỉ đơn thuần dừng lại ở đây, tức Nhà Hoàng Anh và An Phú chuyển giao qua lại tài sản thì về thực chất trên báo cáo tài chính hợp nhất của HAG sẽ không có gì thay đổi. Kế hoạch tài cấu trúc có cũng như không.

Tuy nhiên, điểm thú vị nằm ở đây. Ban lãnh đạo HAG đã tách An Phú ra khỏi Tập đoàn bằng cách bán cổ phần An Phú cho cổ đông hiện hữu của HAG. Dĩ nhiên hành động này sẽ làm thay đổi ngay lập tức báo cáo tài chính của HAG. Và nếu bán như vậy sẽ rất kén người mua nên HAG đã trả cổ tức tiền mặt đúng bằng số tiền một cổ đông cần chi ra để mua “cổ phần ưu đãi” của An Phú. Vấn đề trở lên phức tạp hơn khi vốn điều lệ của An Phú là 360 tỷ, lấy đâu ra số tiền lên tới hơn 3000 tỷ để mua những dự án khổng lồ mà phát triển nhà Hoàng Anh chuyển sang.

Thật khó tin nhưng sự thật là An Phú lại quay ngược trở lại vay chính HAGL để thanh toán cho các khoản chuyển giao công ty và dự án của mình. Khó tin hơn nữa là tất cả những khoản vay giữa An Phú và HAGL đều được bảo lãnh tín chấp bởi cá nhân chủ tịch Đoàn Nguyên Đức. Và khó tin hơn nữa khi Công ty Phát triển nhà Hoàng Anh sử dụng toàn bộ số tiền mà An Phú thanh toán để trả cho các khoản nợ hiện tại của HAGL. Và khó tin hơn của hơn nữa là lúc đó ông Đức phát biểu sẽ chỉ để An Phú hoạt động trong 3 năm (kể từ 2014), thực hiện bán các dự án (xây để bán, bán cả dự án…) và sau đó sẽ thực hiện giải tán Công ty An Phú. Nghe mà lùng bùng hết cả đầu óc, tuy nhiên tựu chung lại là tất cả những mớ tài sản vô cùng phức tạp của HAGL sẽ chuyển thành 1 tiểu khoản duy nhất, phải thu về cho vay An Phú.

Đến đây thì không còn là “Spin off”

Những gì HAGL làm giai đoạn 2013 không còn đơn giản chỉ là “Spin off” như báo chí lúc đó viết, thực tế đến bây giờ mọi thứ đã dần hé lộ. Ban lãnh đạo của tập đoàn này đã dùng rất khéo léo cả kỹ thuật SPE (công ty phục vụ mục đích đặc biệt) và kỹ thuật “Spin off” trong thương vụ này để tạo ra một ván bài vô cùng lớn và phức tạp hơn rất nhiều, mang tên: “THROW OUT” A PROBLEM CHILD (Không phải GAME OF THRONES đâu nha các tín đồ phim ảnh 😉).

Để giúp mọi người hiểu hơn về kỹ thuật “Throw out a problem Child”, mình mô phỏng ngắn gọn thế này theo mô hình công ty A và B (tránh nhạy cảm). Công ty A sở hữu một lượng tài sản xấu rất lớn đứng trước nguy cơ phải ghi nhận, để tránh ghi nhận những khoản lỗ khổng lồ công ty A đã thành lập công ty B với mục đích đặc biêt (SPE). Dĩ nhiên công ty B phải là đơn vị độc lập với công ty A về quyền sở hữu, điều này giúp những tài sản tại B sẽ không còn xuất hiện trên BCTC của A. Tiếp theo, công ty A sẽ tài trợ vốn để công ty B mua lại chính những tài sản mà A đã bán cho B. Người sở hữu tài sản xấu lúc này sẽ là công ty B, dĩ nhiên B sẽ chịu trách nhiệm tất cả các khoản vay gắn liền với những tài sản này. Nói cách khác, tất cả những tài sản và những khoản nợ gắn liền với tài sản đó sẽ không còn xuất hiện trên BCTC của A nữa, lúc này chỉ còn một khoản mục duy nhất là “phải thu về cho vay” đối với B, đơn vị sẽ thay họ chịu trách nhiệm về những khoản vay cũ.

Thực tế đây chỉ là một thủ thuật kế toán “chuyển chi phí ở hiện tại vào tương lại” và tất nhiên chi phí ấy sẽ nằm đó và lớn lên dần cùng những chi phí vô hình của việc “cook” báo cáo tài chính. Cổ đông của công ty sử dụng những thủ thuật báo cáo tài chính dạng này sẽ phải trả “cả gốc lẫn lãi” tại một thời điểm trong tương lai. Thời điểm đó xuất hiện khi bản thân ban lãnh đạo của công ty không thể “giải thích rõ ràng” về việc kéo dài những con số phải thu treo trên báo cáo tài chính với kiểm toán và thuế.

Quay trở lại câu chuyện HAGL. Cách đây 5 năm, con số phải thu với nhóm An Phú là 3 ngàn tỷ đồng và ban lãnh đạo khẳng định An Phú sẽ chỉ duy trì hoạt động trong 3 năm là đóng cửa. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại nhóm An Phú vẫn còn đó, vẫn không ngừng gia tăng “hút máu”HAGL khi con số đã vượt 10 ngàn tỷ đồng. Vấn đề đối với cổ đông của HAGL bây giờ không phải ở con số, vấn đề nằm ở chỗ kiểm toán đã “ngoại trừ” 4 ngàn tỷ trong con số 10 ngàn tỷ vì không thể xác minh được khả năng thu hồi. Nếu ông tổng giảm đốc của một “tập đoàn nông nghiệp” với kinh nghiệm nhiều năm làm kiểm toán cáo cấp của Big4 không nghĩ ra được “biện pháp” tốt hơn để “Delay” những con số này thì “quả bom tài chính” tại HAG mới chỉ bắt đầu được kích hỏa.

Vì giới hạn khuôn khổ bài viết nên mình không đi được về những vấn đề khác trên báo cáo tài chính của HAGL. Xin hẹn mổ xẻ tiếp những vấn đề đó trong chủ đề khác. Bài viết là một góc nhìn khách quan, mong cổ đông HAGL thảo luận khách quan chứ đừng ném đá.

Tags: ,

Stocks

Đánh giá lại tài sản gốp vốn

by finandlife19/08/2017 23:22

Cái anh làm kiểm toán BCTC 2016 trong 10 ngày và sau khi phát hành thì chỉ vài ngày sau phải phát hành lại BCTC được kiểm toán.

Đáng lẽ BCTC bán niên lỗ 40 tỷ thì ảnh lấy Dây chuyền đánh bóng gạo xuất khẩu đi góp vốn. Giá trị đầu tư của dây chuyền là 4,4 tỷ, giá trị còn lại 4 tỷ. Nhưng ảnh đánh giá lại lên 28 tỷ, và ghi thu nhập khác 24 tỷ, nên giảm bớt LỖ BÁO CÁO.

Cái dây chuyền sản xuất thông dụng khi đánh giá lại thì chỉ có giảm đi chứ làm gì tăng lên 7 lần. Đất đai, hay tài sản vô hình trong lĩnh vực công nghệ thì còn bảo là đánh giá tăng so với giá trị ghi sổ thì còn có người nghe được. Đằng này đánh giá lại dây chuyền đánh bóng gạo lên gấp 7 lần. Nếu là mình thì mình đánh giá lại gấp 17 lần cho oách.

Điểm quan trọng hơn là ở thời điểm 30/6/2017, công ty không còn xu nào trong tài khoản ngoài hơn một tỷ tiền mặt.

Công ty có phải thu khách hàng tăng đều qua các năm như thì thực sự "khiếp" lắm. Trong đó, riêng 3 khoản phải thu lớn nhất từ 3 công ty trong nước không check được thông tin với số tiền 125 tỷ, giữ nguyên từ năm ngoái đến năm nay, chứng tỏ ngay cả doanh thu năm trước cũng có vấn đề. Khoản phải thu khác 47 tỷ cũng không thay đổi gì qua thời gian.

Hãi nhất là khoản Lợi thế thương mại lên hơn 425 tỷ, chiếm hơn 50% tổng tài sản phát sinh từ nghiệp vụ góp vốn và mua lại năm 2016. Câu hỏi đặt ra là vốn góp đó bao nhiêu là giấy?

Nhìn từ quý 3 năm trước, việc HKB lỗ nặng 6 tháng đầu 2017 là được báo trước rất rõ ràng, và còn tiếp diễn.

Bên cạnh thị trường kinh doanh không thuận lợi, việc tài sản toàn chất lượng yếu kém, phải gánh lỗ phân bổ lợi thế thương mại hàng năm, sẽ khó để công ty báo cáo lãi được.

Chẳng lẽ năm nào cũng mang cái gì đó đi đánh giá lại và góp vốn? 

FB Long Phan

Tags:

StoriesofLife

VỤ HỒI TỐ CỦA HNG

by finandlife02/08/2017 17:31

Chốt lại do Mía đường HAGL là công ty "quá tệ" hơn so với kỳ vọng hay kết quả due diligence ban đầu của TTC.

Sau khi tiếp quản ngày 31/8/2016, TTC đã phát hiện và yêu cầu ghi giảm giá trị tài sản thuần, gồm:

- Tăng dự phòng HTK: 260 tỷ

- Giảm giá trị TSCĐ: 223 tỷ

- Write off chi phí trả trước: 74 tỷ

- Tăng phải trả: 436 tỷ

Các khoản này dẫn đến lỗ của Sugar HAGL tăng thêm 750 tỷ.

Đến Q2/2017, HNG vin vào yêu cầu của TTC và ý kiến kiểm toán, nên không hợp nhất BCTC của Mía đường HAGL vào ngày 31/8/2016, mà giữ tận T5/2017, tức là điều chỉnh giảm hồi tố tại ngày 31/12/2016. (báo cáo kiểm toán HNG 2016 có đề cập)

Do cái vụ Công ty Mía đường HAGL quá tệ, tài sản bị write off, trong khi giá mua đã chốt rồi, HNG "lợi dụng" ghi giảm lợi nhuận chưa phân phối 2016, và ghi tăng lợi nhuận năm 2017. Tính toán kỹ lưỡng hơn hẳn PTL ngày xưa.

Nhưng xét cho cùng chỉ là Reported earnings - Lợi nhuận báo cáo chỉ cho đẹp thôi.

Vấn đề này cho thấy các con của HAG có thể chẳng đẹp như vẽ, ngay cả mấy công ty đang tiếp quản mảng đang được tung hô chắc gì đã không như Mía đường HAGL.

 

Nguồn: FB Long Phan

Tags:

Stocks

[Đọc giúp bạn] CÁC CÁCH MỚI THẨM ĐỊNH ĐÁNH GIÁ CÔNG TY

by finandlife28/07/2017 08:46

Các Giám đốc quản lý quỹ (Fund Managers) đang tìm kiếm các cách mới để tiến hành đánh giá (Due Diligence) kỹ lưỡng các công ty Trung Quốc, bao gồm sử dụng công nghệ và thậm chí làm quen với vợ cũ của giám đốc công ty.

Các công ty ở đây được nói đến là các công ty Trung Quốc, niêm yết trên sàn Hongkong mà họ muốn đầu tư.

"Nếu một công ty đang làm điều gì đó bất thường trên BCTC, thì xét tổng thể họ đang làm rất nhiều thứ bất thường" - Gillem Tulloch, Người sáng lập GMT Research có trụ sở tại Hongkong.

Gần đây, GMT đã sử dụng hình ảnh vệ tinh từ Google Earth để xem một số lượng lớn các dự án thuộc tập đoàn Evergrande của Trung Quốc, công ty phát triển bất động sản lớn nhất nước này. GMT cáo buộc rằng những hình ảnh cho thấy tiến độ xây dựng đã bị đình trệ tại một số dự án của Evergrande. GMT đưa ra báo cáo tuyên bố rằng Evergrande thực tế có khả năng phá sản: Các chuyên gia phân tích của GMT cũng đã đến hiện trường khoảng 40 dự án của Evergrande để xác minh.

Evergrande đã không phản hồi yêu cầu đưa ra nhận định. Cổ phiếu của công ty đã tăng gấp ba lần trong năm nay sau khi thực hiện một loạt các đợt mua lại cổ phần (Share buy back).

Một số công ty ở Trung hoa Đại lục đã rất khôn khéo đối phó với các đợt đi điều tra thực địa (site visit) này. Sean Chen, Giám đốc chiến lược của Blackpeak Group của Hồng Kông, một công ty nghiên cứu và tư vấn rủi ro cho biết, trong khi hỗ trợ một nhà đầu tư điều tra một công ty niêm yết tại Đại lục, nhóm của ông đã nhận thấy rằng một trong những nhà máy sản xuất điện ở Quảng Đông trống ngoác, không có bất kỳ hoạt động gì.

"Khi chúng tôi hỏi các nhân viên an ninh của nhà máy lân cận, họ nói với chúng tôi rằng vài ngày trước chuyến thăm của chúng tôi, công ty kia đã đề nghị trả 100 nhân dân tệ cho người dân địa phương để đến nhà máy, mặc mũ cứng và giả vờ làm công nhân để gây ấn tượng với một số nhà đầu tư nước ngoài đang đến thăm", ông Chen nói.

Một số công ty nghiên cứu triển khai các công cụ công nghệ mới nhất để soát xét dữ liệu tài chính để phát hiện các dấu hiệu cảnh báo. Họ thiết lập các dấu hiệu gian lận thông dụng nhất và sử dụng công nghệ để rà soát các công ty trong thực tế.

Một số phương pháp nghiên cứu hướng vào cá nhân, nhà đầu tư cố gắng chỉ ra và gỡ rối các giao dịch phức tạp của công ty được gọi là "giao dịch bên liên quan" với vợ/chồng, thành viên gia đình và các cộng sự thân thiết khác, hoặc các công ty do các cá nhân này kiểm soát. Các giao dịch này có thể gây thiệt hại lớn cho cổ đông thiểu số.

Một giám đốc quản lý danh mục đầu tư dấu tên cho biết cô đã từng cố gắng tìm hiểu chi tiết về vợ cũ của giám đốc hoặc trường học của con cái giám đốc công ty, để tìm kiếm thông tin về công ty.

Nội dung trên lược dịch từ tờ Wall Street Journal, bài viết có tiêu đề: "Ex-Wives and Kids’ Schools: Digging for Dirt on Chinese Stocks Gets Personal".

https://www.wsj.com/…/as-china-markets-open-up-investors-di…

Thực tế lại rất gần với thị trường Việt Nam. Nhiều công ty đang hoặc sẽ công bố thông tin lợi nhuận Quý 2/2017 "khủng", nhưng lợi nhuận đó lại đến chủ yếu từ bán tài sản cho chính công ty mình lập ra, hoặc cho công ty "người nhà" mình kiểm soát.

Các công ty Việt Nam giờ cũng học tập các anh Trung Hoa, đối phó hoặc thậm chí chủ động bố trí những đợt Site Visit thật đẹp cho các Fund Managers. Thậm chí học cả "Đa cấp", bố trí người ngồi khen dự án như cách đây hai ngày

http://tuoitre.vn/…/cho-la-ban-to-chuc-cai-ngu…/1358101.htm

Vậy thông tin đánh giá là đa chiều, giờ phương pháp đánh giá cũng quá đa dạng. Dùng cả Google Earth lẫn xem vợ cũ của sếp công ty có tiêu nhiều tiền không, con sếp có học trường quốc tế không để đánh giá xem công ty làm ăn có ổn không.

Some useful comments:

Đọc bài về doanh nghiệp TQ thuê diễn viên quần chúng đóng giả công nhân lao động hăng say để gây ấn tượng với quỹ đầu tư nước ngoài hôm nay, chợt nhớ tới cuốn này. Trong cuốn tự truyện này TT đương nhiệm Donald Trump kể lại rất nhiều mánh khóe làm ăn mà ông ta sử dụng - những việc mà nhiều người cho là lừa lọc, nhưng Trump gọi chúng là truthful hyperbole (sự phóng đại chân thật). Một trong những phi vụ làm ăn mà Trump tự hào nhất là liên doanh với Holiday Inn để xây dựng một sòng bạc ở Atlantic City. Vì trót nổ tưng bừng trước đó, nên khi ban lãnh đạo của Holiday Inn muốn đến thị sát việc xây dựng sòng bạc trước khi quyết định có tham gia liên doanh không, Trump rất lo lắng vì sự thực là ông ta mới chỉ có bãi đất trống chứ chưa xây dựng gì. Để che mắt đối tác, Trump cho huy động rất nhiều máy móc và công nhân đến đó, giả vờ như đang xây dựng nhưng thực ra chỉ chạy qua chạy lại, đào đất chỗ nọ đổ sang chỗ kia. Khi một thành viên trong ban lãnh đạo Holiday Inn thắc mắc vì sao có mấy công nhân cứ đào đất lên rồi lại lấp chính cái hố mình vừa đào, Trump đã khéo léo lái sang chuyện khác. May cho Trump là vị lãnh đạo kia chỉ tò mò chứ không thực sự nghi ngờ gì.

Bài học cho các KTV: Kiểm tra chứng từ, sổ sách chưa đủ thì rõ rồi, nhưng ngay cả kiểm tra thực địa cũng chưa chắc những gì các bạn thấy đã phản ánh đúng sự thực đâu. Gặp phải các khách hàng lão luyện như Trump thì cũng mệt đấy nhỉ.

*Môi giới đưa sổ đỏ cho xem và ca hết lời về mảnh đất, trên sổ đỏ tuy không có địa chỉ cụ thể nhưng lại có ... toạ độ. Từ toạ độ trong sổ đỏ convert ra hệ quốc tế nhập vào Google Maps biết luôn cả ... đi từ nhà mình ra chỗ đó mất bn km, bn phút. Khỏi qua mặt.

* Chủ đầu tư hay quảng bá diện tích dành cho cây xanh là xxx sqm. Lên Google Earth đo phần diện tích dành cho cây xanh thực tế so với phần diện tích cây xanh công bố.

* Cách kiểm tra traffic của một khu vực. Lấy ví dụ khu vực đường Nguyễn Hữu Cảnh - Tôn Đức Thắng - Lê Thánh Tôn, dùng Google Earth đo diện tích mặt đường, sau đó cộng GFA (diện tích sàn xây dựng) các dự án gần đó, lấy GFA chia 25 nhân với 40% để ước lượng số người, rồi lấy diện tích mặt đường chia cho số người để biết traffic thế nào. Ở Saigapore thì thường traffic có tương quan đến giá đất.

 

Nguồn: FB Long Phan

Tags:

Psychology

Đọc giúp bạn|NIÊM YẾT CỬA SAU VÀ START-UP PHÔNG BẠT

by finandlife12/07/2017 08:24

Thị trường Việt Nam gần đây rộ lên phong trào Niêm yết cửa sau (Back door listing). Có nghĩa là một doanh nghiệp chưa niêm yết sáp nhập (dưới nhiều hình thức) với một công ty đã niêm yết trên sàn, và như thế nghiễm nhiên doanh nghiệp chưa niêm yết kia thành niêm yết.

Giao dịch này còn được gọi là Reverse Merger, một giao dịch hoàn toàn hợp pháp. Nhưng vấn đề ở chỗ, khi thực hiện giao dịch merger, thông tin phải được cung cấp một cách đầy đủ và minh bạch đến cho nhà đầu tư. Thị trường Việt Nam, những giao dịch này lại được thực hiện với rất nhiều vấn đề đằng sau, vốn ảo, thiếu minh bạch thậm chí gian lận thông tin tài chính, khai khống doanh thu, giấu nợ vay ...

Cách đây gần 10 năm, làn sóng các công ty Trung Quốc niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ, đặc biệt Nasdaq có đến 70 công ty Trung Quốc niêm yết đang giao dịch được thực hiện thông qua Back Door Listing.

Back Door Listing hay Reverse Merger sẽ giúp các công ty niêm yết cổ phiếu của mình trong khi tránh được rất nhiều các thủ tục và đánh giá cần thiết để đáp ứng Quy chế niêm yết (listing rules) rất khắt khe tại Mỹ.

Mặc dù giao dịch này hoàn toàn hợp pháp, nhưng đã có quá nhiều quan ngại liên quan đến các công ty Trung Quốc niêm yết cửa sau này. Những vấn đề thiếu minh bạch tài chính, thậm chí nhiều công ty bị kết tội lừa đảo. Nhiều nhà đầu tư tổ chức ở Mỹ đã "bị lừa' và phải tham gia những vụ kiện nhằm bảo vệ quyền lợi của mình khi đầu tư vào những công ty Trung Quốc niêm yết cửa sau. Một số nhà đầu tư đã phải tự thừa nhận họ là Nạn nhân của gian lận tài chính (Financial Misconduct).

PCAOB

Uỷ ban Giám sát Kế toán các Công ty đại chúng Mỹ (Public Company Accounting Oversight Board - PCAOB) được thành lập theo Luật Sarbanes Oxley sau sự kiện gian lận BCTC nổi tiếng của Enron. PCAOB ra đời với nhiệm vụ giám sát BCTC và các công ty kiểm toán của các công ty niêm yết. Và rất nhiều công ty Trung Quốc niêm yết cửa sau trên các sàn chứng khoán Mỹ đã không được PCAOB giám sát đầy đủ BCTC được kiểm toán.

Một câu hỏi được đặt ra là "tại sao họ có thể niêm yết cổ phiếu trên sàn Mỹ khi BCTC của họ không được giám sát một cách phù hợp?" Nên nhớ tiêu chuẩn giám sát BCTC và kiểm toán của PCAOB rất khắt khe.

Sau này, UBCK Mỹ (SEC) đã đưa ra quy định gây khó khăn và nhằm ngăn ngừa những "vụ lừa đảo" từ Back Door Listing là các công ty sau khi có Reverse Merger thì phải chờ ít nhất một năm thì mới có cơ hội niêm yết trên sàn Mỹ. Thời gian này chắc đủ để PCAOB giám sát tốt thông tin tài chính được công bố.

START-UP PHÔNG BẠT

Khái niệm Start-up Phông bạt, hay Làm giầu Phông bạt nhằm chỉ những công ty lập ra chỉ nhằm mục tiêu tô vẽ, chứ không tính đến kinh doanh hiệu quả thực sự, thậm chí là để lừa đảo.

Cách đây 3 ngày, mình có sang làm việc với một công ty điều hành bệnh viện tư cùng với một chuỗi các clinic trên cả nước. Hiện họ hoạt động hiệu quả. Vấn đề của họ đang đối mặt là dự án mở rộng và tìm nhà đầu tư chiến lược để đại chúng hoá và tăng cường quản trị. Trước đó, họ cũng đã làm việc với một công ty chứng khoán lớn bậc nhất Việt Nam. Lời khuyên của họ nhận được từ công ty chứng khoán này là "Anh/chị mở thêm 20 clinic nữa đi, để em bán cổ phiếu giá cao giúp anh chị'" :D

Một lợi khuyên rất thiết thực, tiền thấy ngay. Chỉ có điều các lãnh đạo công ty từ chối. Họ không muốn chỉ cứ mở thêm chuỗi để bán cổ phiếu, vì họ hiểu hơn ai hết chiến lược và hiệu quả kinh doanh của họ.

Rất tiếc, giờ ở ta xu hướng "phông bạt" rất phổ biến.

BACK DOOR LISTING KẾT HỢP VỚI START-UP PHÔNG BẠT

Có công ty lởm khởm niêm yết trên sàn có listing rules yếu như HNX hay UpCom. Thành lập một start-up phông bạt, chủ yếu kiếm dòng tiền theo cơ chế Ponzi (tức là lấy tiền người sau trả cho người trước với lời hứa lợi nhuận cao), để mở rộng chuỗi. Bước tiếp theo là start-up phông bạt đó được mua bởi công ty trên sàn kia, sau khi công ty đó tăng vốn ảo lên. Start-up phông bạt được định giá với con số không tưởng. Tất nhiên trong giao dịch này, tiền vào rồi ra ngay, thậm chỉ chả có đồng tiền nào mà chỉ là các bút toán kế toán.

Như thế, một start-up phông bạt được niêm yết trên sàn với giá định giá một cách "siêu thực". Thậm chí vừa rồi có một công ty trên sàn HNX tăng vốn từ 21 tỷ lên 271 tỷ rồi dùng tiền vừa tăng mua một công ty vừa được thành lập vài tháng (2/2017) vừa qua, chưa cần biết làm ăn ra sao.

Nhưng như thế vẫn chưa kiếm được tiền của thiên hạ. Bước tiếp theo sẽ là phát hành thêm ra thị trường hoặc "xả" cái đống vốn ảo kia ra thị trường nhỏ lẻ. Lúc này bán một ngàn cũng lãi.

Một số ý kiến cho rằng, giờ chi phí cho những hoạt động như thế này khá cao, cũng là một rào cản ngăn ngừa bớt những giao dịch ảo dạng này. Nhưng thực tế lại đang cho thấy ngược lại. Thị trường vẫn ngày càng diễn ra back door listing thiếu minh bạch hơn. Bởi cơ bản cơ chế giám sát của thị trường ta còn khá yếu.

Bao giờ Việt Nam có PCAOB hoạt động thực sự hiệu quả?

Câu hỏi này khá khó cho các cơ quan quản lý thị trường. Bởi chính bản thân các cơ quan cũng bị giới hạn bởi Listing Rules còn yếu kém, bởi sự thiếu hụt của các chuẩn mực kế toán, thiếu hụt các chế tài đủ mạnh để tăng tính Thực thi (Enforcement) của các quy chế.

Trước khi có điều đó từ các cơ quan quản lý, không còn cách nào khác là nhà đầu tư phải tự bảo vệ chính mình.

Tránh cách start-up phông bạt, niêm yết "lừa đảo". Các nhà tạo lập thị trường như các công ty chứng khoán cũng cần thay đổi cách tiếp cận. Cứ mở thêm một clinic là có tiền chăng, hay mở thêm một trung tâm tiếng Anh thì "hốt" ngay được tiền? nguyên tắc kinh doanh căn bản là cứ mở rộng thì hiệu quả sẽ xuống ngay, thậm chí lỗ ngay, nếu quản trị chưa đủ mạnh và thị trường chưa hấp thụ.

Link tham khảo:

http://www.cnbc.com/id/37832391

https://pcaobus.org/…/issuer_audit_clients_of_certain_non-U…

https://www.gsb.stanford.edu/…/charles-lee-how-well-do-chin…

 

Nguồn: Long Phan FB

Tags:

StockAdvisory

AUTOFEED

DISCLAIMER

Blog này phục vụ cho mục đích lưu trữ, tham khảo thông tin và thảo luận. Chúng tôi không đảm bảo tính chắc chắn và không chịu trách nhiệm khi người sử dụng thông tin từ website cho hoạt động đầu tư, mua bán chứng khoán của mình.

Designed by: Nguyễn Chí Hiếu